Wet dwangsom bij niet tijdig beslissen

Denkt u in aanmerking te komen voor een subsidie? Gaat u bijstand aanvragen? Overweegt u een bezwaarschrift tegen de gemeentelijke belastingen te versturen? Gaat u een café openen en heeft u een drank- en horecavergunning nodig?

In al deze gevallen moet u een aanvraag indienen bij de gemeente. Nadat u de aanvraag gedaan heeft, moet u wachten tot de gemeente een beslissing genomen heeft. Die beslissing is belangrijk voor u, dus u wilt zo snel mogelijk weten waar u aan toe bent. De Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen versterkt uw positie in het geval dat de gemeente niet tijdig over uw aanvraag beslist. Deze wet is overigens niet alleen van toepassing op aanvragen die worden ingediend bij gemeenten, maar op alle aanvragen die worden ingediend bij bestuursorganen, zoals bijvoorbeeld het waterschap, de provincie en het UWV.

Wat is 'niet tijdig'?

Een gemeente die 'niet tijdig' beslist, overschrijdt de beslistermijn. Dat kan een wettelijke termijn zijn: soms staat in de wet welke termijn voor een beslissing staat. Als er geen wettelijke termijn is, geldt een redelijke termijn. Wat redelijk is, hangt af van de soort beslissing. Dat kan enkele weken of maanden zijn, maar in sommige gevallen ook een paar dagen. Het uitgangspunt is: niet langer dan nodig is om een goede beslissing te kunnen nemen.

Welke voordelen heeft de wet voor u?

Verstrijkt de wettelijke of de redelijke termijn toch zonder dat de gemeente beslist over uw aanvraag? Dan kunt u de gemeente een brief sturen, waarin u vraagt om een dwangsom. Hiermee stelt u de overheid 'in gebreke'. U kunt daarvoor dit  pdf formulier of dit aan DigiD gekoppelde E-formulier gebruiken. De overheid heeft dan twee weken de tijd om alsnog een beslissing te nemen. Gebeurt dat niet, dan verbindt de nieuwe wet daaraan twee gevolgen:

1. De dwangsom begint automatisch te lopen
   als u de gemeente in gebreke gesteld heeft  en twee weken daarna is er nog geen beslissing, dan heeft u recht op een dwangsom voor elke dag dat de beslistermijn overschreden wordt. De dwangsom loopt ten hoogste 42 dagen (en bedraagt maximaal € 1.260,00).
2. U kunt direct beroep instellen
   als u de gemeente in gebreke gesteld heeft en twee weken daarna is er nog geen beslissing, dan kunt u bovendien meteen beroep instellen bij de rechter. U hoeft dus niet meer (zoals in de situatie voor 1 oktober 2009) eerst bezwaar te maken tegen het uitblijven van een beslissing. Verklaart de rechtbank het beroep gegrond, dan is de overheid verplicht om alsnog binnen twee weken te beslissen.

Opschorten beslistermijn

Het is in uw eigen belang en in het algemeen belang dat de gemeente een weloverwogen beslissing neemt over uw aanvraag. Daarom kan het nodig zijn dat de gemeente meer tijd krijgt om te beslissen. In een aantal gevallen kan zij de beslistermijn verlengen of op te schorten. Bijvoorbeeld als het stadhuis is afgebrand, als de gemeente moet wachten op aanvullende informatie van u of uit het buitenland, als de gemeente zo veel informatie van u ontvangt dat een beslissing onmogelijk binnen de beslistermijn genomen kan worden, of als u schriftelijk instemt met de opschorting. In de wet staat ook hoe de gemeente u moet informeren over de verlenging dan wel opschorting van de beslistermijn.

De procedure in het kort

In stappen ziet de procedure er als volgt uit:

1. U dient een aanvraag in (bij de gemeente);
2. De beslistermijn verstrijkt zonder beslissing;
3. Als aanvrager stelt u de gemeente schriftelijk in gebreke;
4. Twee weken verstrijken zonder beslissing;
5. De dwangsom gaat automatisch lopen (max. 42 dagen en €1.260,00) én u kunt direct beroep instellen bij de rechter;
6. Als u direct beroep heeft ingesteld en de rechter verklaart het beroep gegrond, dan moet de overheid alsnog binnen twee weken beslissen.